tradukoj:
be bg cs de el en es fr he hu it ku la nl os pl pt ru sk tr vo zh
*ĉeval/o
*ĉevalo

- 1.

Specio (Equus caballus) de grandaj
neparhufulaj
mamuloj uzataj ekde
la antikva epoko kiel rajd- kaj tir-bestoj:
azenoj, zebroj, kaj ĉevaloj estas en la sama genro;
ĉiuj ĉevaloj kaj ĉaroj de Faraono kaj liaj
rajdantoj kaj lia militistaro atingis ilin
[1].
- 2.

Ŝakpeco, kutime figurata per ĉevala kapo.
kavaliro
ĉevaleto

- 1.
-
Malgranda ĉevalo.
- 2.

- (figure)
Temo, pri kiu koncernulo ĉiam volonte parolas, kiu
ĉiam lin interesas:
tio estas lia amata ĉevaleto[2];
li tuj ekrajdis sian amatan ĉevaleton pri la supersigna
reformo;
la facileco de Volapük estas la plej amata ĉevaleto,
sur kiu ili elveturas al ĉiu okazo
[3]
amataĵo
ŝatokupo.
ĉevalaĵo 
Viando de ĉevalo.
ĉevalejo
Konstruaĵo en kiu oni tenas ĉevalojn:
en la ĉevalejo blekis la nigraj ĉevaloj, kiuj meritis
admiradon, kaj oni ilin admiris
[4].
*ĉevalido
-
Ido de ĉevalo:
ĉevalido estas nematura ĉevalo
[5].
ĉevalino
-
Inseksa ĉevalo:
Al la ĉevalino en la ĉaroj de Faraono
Mi komparas vin, ho mia amatino
[6].
ĉevalpovo


Malnova komunuza
mezurunuo de
meĥanika povo, egala en Eŭropo al 75
kilogrammetroj en sekundo, t.e.
735,75W, kaj, en Usono, al 550 futfuntoj en sekundo,
t.e. 745,7W; simb. ĈP.
deĉevaliĝi
-
Lasi la rajdadon de ĉevalo:
deĉevaliĝu, amiko, kaj senbridigu la bestojn
[7].
surĉevaliĝi
-
Eksidi sur la dorso de ĉevalo, enseliĝi.
troja ĉevalo 
- 1.
-
Insida enigo de malutilaj homoj aŭ rimedoj inter
malamikojn (kiel faris antikvaj grekoj kontraŭ
trojanoj per ĉevalstatuo laŭ
Iliado):
la popola fronto estis elpensita de la Tria Internacio kiel
troja ĉevalo por akiri la kontrolon de la laboristaj
organizoj
[8].
- 2.
- [9]
Ŝajne utila, reale malutila programo, kiu kaŝe
difektas, rompas sekurecon, malfermas konekton al eksterulo
ktp:
pkzip.300 ... estas Troja Ĉevalo,
ne viruso, kaj tre danĝera
[10].
virĉevalo
-
Virseksa ĉevalo:
(juna zebrino) rifuĝas hazarde en stalon,
kaj virĉevalo rigardas ŝin per mirigitaj okuloj
[11].
tradukoj
anglaj
~o 1.:
horse;
~o 2.:
knight;
~eto 1.:
pony;
~eto 2.:
hobbyhorse;
~aĵo:
horsemeat;
~ejo:
stables;
~ido:
foal, colt, filly;
~ino:
mare;
~povo:
horsepower;
sur~iĝi:
mount;
vir~o:
stallion.
belorusaj
~o:
конь;
~povo:
конская
сіла.
bulgaraj
~o 1.:
кон.
ĉeĥaj
~o 1.:
kůň.
ĉinaj
~o:
马, tr. 馬 [mǎ].
francaj
~o:
cheval;
~eto 2.:
dada, marotte;
~povo:
cheval-vapeur;
de~iĝi:
descendre de cheval;
sur~iĝi:
monter à cheval;
troja ~o:
cheval de troie;
vir~o:
étalon.
germanaj
~o 1.:
Pferd, Gaul [mezokcidentgermane], Ross [sudgermane];
~o:
Pferd;
~eto 1.:
Pferdchen;
~eto 2.:
Steckenpferd, Lieblingsbeschäftigung, Hobby;
~aĵo:
Pferdefleisch;
~ejo:
Pferdestall;
~ido:
Fohlen;
~ino:
Stute;
~povo:
Pferdestärke, PS;
de~iĝi:
absitzen (Pferd);
sur~iĝi:
aufsitzen (Pferd);
troja ~o:
Trojanisches Pferd;
vir~o:
Hengst.
grekaj
~o 1.:
άλογο, ίππος;
~povo:
ιπποδύναμη
.
hebreaj
~o 1.:
סוס;
~o 2.:
פרש
(שחמט);
~eto 2.:
שיגיון;
~povo:
כוח-סוס.
hispanaj
~o:
caballo;
~aĵo:
carne de caballo;
~ejo:
caballeriza;
~ido:
potro, potranco;
~ino:
yegua;
~povo:
caballo de fuerza;
vir~o:
caballo macho.
hungaraj
~o 1.:
ló;
~o 2.:
ló, huszár;
~eto 1.:
lovacska;
~eto 2.:
vesszőparipa;
~povo:
lóerő;
de~iĝi:
leszáll a lóról
;
sur~iĝi:
felszáll a lóra;
vir~o:
csődör, mén.
italaj
~o:
cavallo;
~eto 1.:
cavallino;
~eto 2.:
cavallo di battaglia
(fig.);
~aĵo:
carne di cavallo;
~ejo:
scuderia;
~ido:
puledro;
~ino:
giumenta;
~povo:
cavallo vapore;
de~iĝi:
smontare da cavallo;
sur~iĝi:
montare a cavallo;
troja ~o:
cavallo di Troia;
vir~o:
stallone.
kurdaj
~o 1.:
hesp.
latina/sciencaj
~o 1.:
Equus caballus.
nederlandaj
~o:
paard;
~eto 1.:
paardje;
~eto 2.:
stokpaardje, hobby;
~povo:
paardekracht.
osetaj
~o 1.:
бæх.
polaj
~o 1.:
koń;
~o:
koń, skoczek;
~eto 1.:
konik, kucyk;
~eto 2.:
konik;
~aĵo:
konina;
~ejo:
stajnia;
~ido:
źrebię, źrebak;
~ino:
klacz;
~povo:
koń mechaniczny, KM;
de~iĝi:
zsiadać z konie;
sur~iĝi:
dosiadać konia, wsiadać na konia;
troja ~o:
koń trojański;
vir~o:
ogier, wałach (wykastrowany ogier).
portugalaj
~o:
cavalo;
~ejo:
estábulo;
~ino:
égua;
~povo:
cavalo-vapor.
rusaj
~o 1.:
конь, лошадь;
~o 2.:
конь;
~eto 1.:
лошадка, конёк;
~eto 2.:
конёк;
~aĵo:
конина;
~ejo:
конюшня;
~ido:
жеребёнок
;
~ino:
кобыла, кобылица;
~povo:
лошадиная сила
;
de~iĝi:
спешиться
;
sur~iĝi:
сесть на коня
;
troja ~o:
троянский
конь
;
vir~o:
жеребец.
slovakaj
~o:
kôň;
~eto 2.:
koníček;
~povo:
konská sila.
turkaj
~o 1.:
at;
~o:
at;
sur~iĝi:
ata binmek;
troja ~o:
Truva atı.
volapukaj
~o 1.:
jeval;
~eto 1.:
jevalil.
fontoj
1.
trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Eliro 14:92.
L. L. Zamenhof: C. Rogister ed.: Proverbaro esperanta3.
Zamenhof: citite laŭ PIV, p.1584.
H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, La vento rakontas pri Valdemaro Doe kaj pri liaj
filinoj5.
L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, §36.6.
trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Alta Kanto 1:97.
Miguel de Cervantes Saavedra, trad. Fernando de Diego: La inĝenia hidalgo Don Quijote de la Mancha, parto 2a, ĉapitro
12a, p. 457a8.
P. A. Foche: Re: Pri la nomo Franco,
soc.culture.esperanto,
2004-01-199.
Sergio Pokrovskij: Komputada Leksikono10.
P. Jelenc: Re: pri viruso "zip",
soc.culture.esperanto,
1996-10-2011.
Louis Beaucaire, Kruko kaj Baniko el Bervalo, TK Kobenhavn 1974
[^Revo]
[cxeval.xml]
[redakti...]
[artikolversio:
1.59 2010/03/10 17:30:43 ]