tradukoj: be cs de en es fr hu la nl pl pt ru

^*flug/i [1]

^*flugi

1.

Aktive sin movi en aero.

a)

Sin movi en aero per tiucelaj membroj, kiel la birdoj kaj insektoj.

b)

Sin movi en aero per tiucela aparato, avio, aerostato aŭ alia.

kuri, naĝi, ŝvebi.

2.

(figure) Rapide trapasi de iu loko aŭ momento en alian: dikaj nuboj flugis en la ĉielo; la rigardo flugadas super bluaj vastaĵoj; flugema kiel vento[2]; [li] venis kun turbano kaj flugetanta beduena mantelo [3]; estis tia ventego, ke la tegoloj deflugis de la tegmentoj [4]; al li flugas (sin direktas) mia kora danko^Z; la pulvo disflugas; disflugantaj haroj; la novaĵo rapide disflugis tra la lando; en la aero disflugis akraj krioj; murmuro de surpriziĝo elflugis el la buŝoj, traflugas inter la ĉeestantoj; traflugi senzorge la vivon; tiu penso traflugis lian spiriton; stranga ideo traflugis al li tra la kapo; la famo transflugis el unu buŝo en alian^Z; ĵeti preterflugantan rigardon sur iun^Z. flagri, flirti, flosi, flui

flugo

1.

Movo de io aŭ iu fluganta.

2.

Planita kaj identigita iro de flugaparato: pasaĝeroj de la flugo 3-2-5 al Kuritiba kaj Porto Alegre, bonvolu direktiĝi al enaviiga pordo numero 2 [5].

flugilo

1.

Solida surfaco, per kiu io portiĝas en aero.

a)

Organo ĉe diversaj bestoj, kiun ili movas por sin porti en la aero: flugilo de birdo, insekto; disfaldi, disvastigi^Z, disvolvi la flugilojn^Z.

b)

Simila kaj samcela parto de flugaparato: flugiloj de aeroplano. ŝvebilo

2.

(figure) Movilo ebliganta facilan kaj rapidan flugon, fizikan aŭ metaforan: flugiloj de facila vento [6]; rigardu la perlon de la malĝojo, en ĝi kuŝas la spiritaj flugiloj, kiuj portas nin for de ĉi tie [7].

3.

(figure) Io forme simila al birda flugilo, precipe pri objektoj etendiĝantaj duope aŭ kvarope ĉe ambaŭ flankoj de iu aĵo: flugiloj de nazo, helico, muelilo, konstruaĵo, kastelo, armeo; la Alpoj ŝajnis al li kvazaŭ la kunmetitaj flugiloj de la tero [8]; sur la flugiloj de la sanktejo estos abomeninda dezerteco [9]. aloflankaĵo, lobo.

4.

Tio, kio povas svingiĝi kiel flugilo: flugilo de pordo^Z. klapego.

flugila

Flugilhava.

ĉirkaŭflugi

1.

Flugi ĉirkaŭ: kiam mi eniris en la ĉambron, [la pigoj] ĉirkaŭflugis min daŭre dancante kaj kantante [11].

2.

(abs.) Flugi en la ĉirkaŭaĵo: skaraboj noktaj kaj sep noktaj papilioj senbrue ĉirkaŭflugas ĉirkaŭ ĉies kap' [12]; verdis tie herboj, prosperis floroj, ĉirkaŭflugis paroj kaj paroj da blankaj gruoj [13].

deflugi

Malproksimiĝi de io flugante, malsupreniri flugante: la birdo ne forflugis: ĝi nur deflugis de la arbo, alflugis al la domo kaj surflugis sur la tegmenton [14]; estis tia ventego, ke la tegoloj deflugis de la tegmentoj [15]; ŝi haltigis la obeeman balailon, iomete deflugis flanken, poste subite atakis la diskon [16]; (figure) ĉe vi kun ĉiu vorto kvazaŭ Cicerono deflugas de la lango [17].

forflugi

1.

Foriri flugante.

2.

(figure) Malaperi, foriĝi: jam de longe forflugis mia juneco; la dormo forflugis de liaj okuloj.

altefluga, altfluga

Idealema, nobla, altespirita: altflugaj pensoj; alteflugaj kvazaŭsciencaj frazoj^Z.

preterfluge

Preterpase, rapide, senatente aŭ sendetale: preterfluge aŭdi ion^Z.

retflugiluloj

Ordo el la klaso insektoj (Planipennia, Neuroptera), kun kvar egalaj, membranecaj, rete nervuritaj flugiloj.

flugpendi, fluggliti

(arkaismo) ŝvebi.

      "~ema kiel la vento". Mi sxatus koni la intencitan sencon
      de tiu adjektivo. PIV donas „malkvietega“, sed
      mi pensas pri fr „volage“ (malkonstanta,
      malfidela). [MB]
    

      En kio konsistas la sencdiferenco inter tiu senco de
      ~ilo kaj klapego? PIV1 ne donas Z-an ekz-on.
      [MB]