*kovr/i PV

*kovri  

(tr)
1.  
Tute surmeti per.
a)  
(iu) Garni ion per io, kion oni metas aŭ etendas sur ĝin: kovri pladon, kaserolon, la kapon per tuko; sin kovri per lana mantelo; mi bele kovris mian liton per multkoloraj teksaĵoj [1]; kovri domon per tegoloj; tablo kovrita (per riĉaj pladoj) faras amikojnPrV . VD:drapiri, tapeti, envolvi, vesti, vindi
b)  
(io) Garni ion, estante metita aŭ etendita sur ĝi: ĉapelo kovris la kapon; nigra lana tuko kovris ŝiajn harojnZ ; infano kovrita de varma robo; ŝtuparo, pargeto kovrita de ŝvelmola tapiŝoZ ; korto kovrita per ŝtona plankoB ; la tabloj estis kovritaj de verda tuko. VD:tegi.
c)  
(iu) Dismeti, disĵeti ion sur ion, laŭ pli malpli granda kvanto: kovri iun per polvo, la tablon per pladoj; ŝi kovris sin per juveloj; kovri paperon per desegnaĵoj, murojn per pentraĵoj, surskriboj; kovri pecon da pano per tavoleto da buteroZ ; kovr(ad)i iun per kisojZ ; (figure) kovri sin, sian nomon per gloroZ , per honto; (figure) kovri iun per mokoZ VD:ŝuti.
d)
(io) Esti dismetita, disĵetita sur io, laŭ pli malpli granda kvanto: la malrapide falanta neĝo kovris iom post iom la kadavron; la stratojn kovris dika tavolo da neĝoZ ; kiam la tero min kovros...Z ; la aero resonadis de batoj de glavoj kaj de bastonegoj, de siblantaj sagoj, kiuj elverŝiĝis super ŝi kiel ĉion ŝutkovranta hajlego [2]; vojon batitan herbo ne kovrasPrV ; printempaj floroj kovris la tombon; nebulo kovras la ebenaĵon; granda popolamaso kovris la tutan placon; la akridoj kovros la supraĵon de la teroZ ; la tablon kovras libroj, floroj; tero kovrita de plej riĉaj kreskaĵojB ; la muroj estis kovritaj de grandaj makuloj de malsekecoZ ; arboj kovritaj de fruktoj; fingroj kovritaj de kalojB ; leprokovrita kiel neĝoZ ; polvokovritaj botoj; kapoj kovritaj de abundaj harligojZ ; tablo kovrita (sk de manĝaĵoj) faras amikojnPrV ; esprimo de mortiga ofendo kovris ŝian vizaĝonZ ; palecoZ , ruĝo kovris ŝian fruntonZ ; kovriĝi per hontoZ .
2.  
Kaŝi per surmeto.
a)  
(iu) Kaŝi metante sur ion: ŝi kovris al si per la manoj la orelojnZ ; kovru al vi la okulojn per via manplatoZ ; (figure) paroli per vortoj kovritaj (per malfacile kompreneblaj aludoj)PrV ; li penis kovri sian eksciton...Z ; kiu kovras kulpon, tiu serĉas amikeconZ ; amo kovras ĉiujn pekojnZ ; sin kovri (defendi, protekti) per ia rajtoZ VD:ŝirmi, vuali
b)
(io) Kaŝi metite sur io: pezaj nuboj kovris la ĉielon; la esprimon de ŝiaj okuloj oni ne povis vidi, ĉar ili estis kovritaj per okulvitrojZ ; masko kovras vizaĝon; ĉambro kovrita de krepuskoZ ; (figure) miajn okulojn kovris la maltrankvilo pri la edzinoB ; nebuloj kovras la rigardonZ ; kaŝita malĝojo ĉiam kovras mistere vian koronZ ; paroli per vortoj kovritaj (kiuj subkomprenigas tion, kion oni ne volas klare esprimi; aludi) PrV .
3.  
Kompensi: kovri la deficitonZ ; tio ne sufiĉos por kovri la kostojn; ĉiuj elspezoj kovriĝis; bedaŭro kaj ĉagreno ŝuldon ne kovras PrV ; ni devas nin demandi, ĉu la utilo de la ŝanĝo kovros la malutilonZ .
4.  
(figure) Enteni, inkluzivi, trakti: la respondantaj kolornomoj de diversaj lingvoj tipe ne kovras precize la saman „kampon“ aŭ parton de la spektro [3]; la tri verkoj „Sveda antologio“, „Sveda novelaro“ kaj „Sveda poemaro“ kovras grandan kaj varian terenon [4]; la ĉi-supra formulo fare de Ziko (...) neniam kovris la tutan idean mem-difinon de la Esperantaj movado kaj komunumo [5].
1. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Sentencoj 7:16
2. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Filino de la marĉa reĝo
3. John Wells: Lingvistikaj aspektoj de Esperanto, UEA, 1989. P. 65.
4. Marjorie Boulton: Ne nur leteroj de plumamikoj, 1984
5. Jouko Lindstedt: La justa solvo, La Ondo de Esperanto, 2001:1
angle:
cover, bedeck paroli per vortoj ~itaj: speak guardedly
beloruse:
накрываць, закрываць, пакрываць, укрываць
ĉeĥe:
krýt, přikrýt, zakrývat, zaplňovat
france:
couvrir paroli per vortoj ~itaj: parler à mots couverts
germane:
abdecken, zudecken, bedecken, verdecken, verhüllen, überziehen
hispane:
cubrir
hungare:
fed, lefed, takar, betakar, borít, beborít
katalune:
cobrir
pole:
zakrywać, przykrywać, obłożyć, okrywać, kryć, pokryć
portugale:
cobrir
rumane:
acoperi, inveli, disimula
ruse:
закрыть, накрыть, покрыть, укрыть
slovake:
pokrývať, prikryť, prikryť, zahaliť, zakryť

kovro   Vikipedio

1.  
Io, kio kovras: sur la neĝa kovro brilis grandaj diamantoj [6]; ĝi estas lia sola kovro, ĝi estas la vesto por lia korpo [7]; faru tapiŝojn el kapra lano kiel kovron super la tabernaklo [8]; sub ombroriĉaj arboj ĝi kuŝas, sub kovro de kanoj kaj en ŝlimo [9]; ŝi faras al si kovrojn: delikata tolo kaj purpuro estas ŝiaj vestoj [10]; ŝi vidis pentritajn virojn sur la muro [...], kun longaj kapkovroj sur siaj kapoj [11]. VD:tavolo, tego, tegmento, sternaĵo, vesto.
2.  
MAT[12] (de aro E) Familio de subaroj, kies kunaĵo inkluzivas E. SUB:dispartigo;VD:kvazaŭkompakta.
angle:
1. cover, covering
ĉeĥe:
kryt, pokrytí, pokrývka, příkrov
france:
1. couverture (ce qui couvre, ce dont on se couvre), couvert (des arbres) 2. recouvrement (math.)
germane:
1. Decke, Überzug 2. Überdeckung
hungare:
1. takarás, fedés 2. fedés
katalune:
1. coberta
pole:
1. pokrycie 2. pokrycie (zbioru zbiorami)
rumane:
pătură, acoperire, valtrap
ruse:
1. покрытие, покров, убор 2. покрытие (покрывающее семейство)
slovake:
kryt, pokrývka, príkrov

kovraĵo  

Substanco, kiu tavole kovras: dika neĝa kovraĵo; kovraĵo el pajlo, el tegoloj. SIN:kovro.
beloruse:
пакрыцьцё
hungare:
burkolat, fedőréteg, takaróréteg
pole:
nakrycie, okrycie, powłoka, przykrywka
rumane:
care acoperă, acoperire, capac
ruse:
покрытие, покров, убор

*kovrilo   Vikipedio

Ĉio, kion oni uzas por kovri ion ajn, kaj precipe:
a)
Movebla parto, kiun oni metas aŭ mallevas sur aperturon de vazo, kesto, kofro ktp, por ĝin fermi: ĉiu nefermita vazo, sur kiu ne estas kovrilo kun ŝnureto, estas malpura [13]; en tiu momento oni forportis la ĉerkon [...], kaj oni albatis la kovrilon [14].
b)
Lana aŭ kotona teksaĵo, kiun oni metas sur liton por konservi varmon: etendu la piedojn kiom via kovrilo permesasZ ; la neĝa nubo pretigos al vi molan liton, ĝi metos tutan litotukon, molan litkovrilon ĉirkaŭ viajn piedojn [15]. VD:tapiŝo.
c)
TIP Papera, kartona, leda ekstera parto de libro: kovrilo de libro.
d)
ARKI Panelo, kiu estas adaptita ekstere aŭ interne kaj povas malfermiĝi kontraŭ la fenestro; ŝutro.
e)
(figure) Ĉio, kio ŝirmas, bare malhelpas: defaligi la kovrilon de la okulojZ ; mi neniam kovrilon (ŝirmilon, pretekston) faris el la pastra rajtoZ .
Rim.: kovraĵo estas pli ĝenerala ol kovrilo, kiu montras apartan ilon aŭ rimedon por difinita celo..
angle:
1.a (pot) lid 1.b (bed) cover, blanket, counterpane 1.c (book) cover 1.d (window) shutter
beloruse:
покрыўка
ĉeĥe:
desky knihy, kryt, poklop, pokrývka
france:
1.a couvercle 1.b couverture (literie) 1.c couverture (de livre) 1.d volet (de fenêtre)
germane:
Abdeckung 1.a Deckel 1.b Decke, Bettdecke 1.c Einband, Umschlag 1.d Laden, Fensterladen
hispane:
1.a tapa, cubierta 1.b manta, colcha, cobertor 1.c portada, cubierta
hungare:
1.a fedél 1.b takaró, ágytakaró 1.c borítólap, könyvborító 1.d ablaktábla, spaletta
katalune:
1.a tapa, coberta 1.b manta 1.c tapes (d'un llibre), coberta
pole:
wieko, okładka, pokrowiec, poszwa, pokrywka
rumane:
capac, înveliș, copertină de duvet, caz, pătură, fețe de pernă
ruse:
покрытие 1.a крышка 1.b покрывало, одеяло 1.c обложка 1.d ставень 1.e пелена, покрывало, прикрытие
slovake:
deka, pokrývka, prikrývka, veko, vrchnák

ĉirkaŭkovri

Envolve kovri: li disŝiris siajn vestojn kaj ĉirkaŭkovris sin per sako [16]; unu el la potencaj reĝoj de la malproksima antikveco, ĉirkaŭita de granda lukso, kuŝas en mumia ĉirkaŭkovro [17]; tiam defalis la rana ĉirkaŭkovro, ŝi estis la juna belulino [18].
angle:
envelop, wrap up
beloruse:
агарнуць, ухутаць
france:
envelopper, emmailloter
germane:
einwickeln, umwickeln
hispane:
recubrir
hungare:
bebugyolál, beburkol, begöngyöl
katalune:
recobrir
pole:
owijać, zawijać
rumane:
înfășura, împacheta
ruse:
закутать, укутать

*malkovri  

(tr)
1.  
Malgarni ion de tio, kio ĝin kovris: salutante sur la strato oni malkovras la kaponB ; malkovri poton, skatolon, siajn ŝultrojn (dekolti); la maro malkovras la bordon; kaj la reĝo Nebukadnecar sendis al la satrapoj [...], ke ili venu al la solena malkovro de la statuo [19].
2.  
Malkaŝi, konigi ion kaŝitan: malkovri al iu sian sekreton; se Dio sin malkovrus al la homoj... (revelacii); la kliento estis malkovrita kaj pli parolemaZ ; malkovri antaŭ iu sian koronPrV .
3.
Fine trovi ion kaŝitan aŭ nekonatan: oni malkovris lian kaŝejon; malkovri la aŭtoron de libro, la instiginton de komploto; mi penis por malkovri lian penson en liaj okuloj; Kolombo petis de la reĝo, ke li estu farita vicreĝo de la nove malkovrotaj landojZ .
4.  
Esti la unua, kiu ekvidas aŭ ektrovas ion ĝis tiam nekonata: malkovri trezoron, fonton, minon, manuskripton, korpon, planedon, la leĝojn pri la pezoforto VD:elpensi, eltrovi, inventi.
angle:
1. unveil, bare 2. reveal 3. uncover, unmask 4. discover
beloruse:
адкрываць
ĉeĥe:
objevit, odhalit, odkrýt
france:
4. découvrir, révéler
germane:
abdecken, aufdecken, enthüllen
hispane:
descubrir
hungare:
1. felfed, kitakar 2. felfed, kitár 3. felfedez, megtalál 4. talál, felfedez
katalune:
descobrir
pole:
odkryć, odsłaniać, wyjawiać, wykrywać
portugale:
descobrir
rumane:
descoperi, dezvălui, detecta
ruse:
открыть, открывать
slovake:
objaviť, odhaliť, odkryť

administraj notoj

pri ~ilo 1.e:
            Mi aldonis la PIV-an difinon, sed trovas, ke nek ĝi, nek
            la ekzemploj bone precizigas la sencon.[MB]
          
~i: Mankas verkindiko en fonto.
~aĵo: Mankas dua fontindiko.
~aĵo: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~ilo: Mankas verkindiko en fonto.
mal~i: Mankas verkindiko en fonto.