tradukoj: be ca cs de el en es fr hu it ku nl pl pt ru sk vo

*liber/a PV

*libera  

1.  
Ne ĝenata de baro, de fremda volo, de ekstera trudo: vi estas libera decidi, akcepti, rifuzi; libera decido; havi liberan elekton [1] [2]; libera volo; libervola.
a)  
Ne submetita al iu materia aŭ morala baro: tute libera kiel birdo aera PrV ; lasi la hundon libera en la korto; post dutaga aresto li estis libera; gardi la liberajn movojn de siaj membroj; libera je katenoj; ŝia mano estas ankoraŭ libera (ŝi estas nek edzinigita nek fianĉinigita); mi purigis mian koron, mi estas libera de mia peko [3]; esti libera de maltrankvileco, de zorgoj, pasioj; libera de ŝuldoj, de ĉiu devo, de sia promeso; vi estos tute liberaj de partoprenado en la deficito; Esperanto estas libera je ĉiuj esceptoj; la libro ne estas libera je tiu malbonaĵo; kapabli liberan (facilan kaj fluan) paroladon de Esperanto. VD:facila, kvita, ne malhelpata, senĝena1
b)  
Ne submetita al politika dependeco: libera civitano; en la suda Afriko, en la libera regno Oranĝo [4]. VD:aŭtonoma
c)  
Ne submetita al iaj specialaj kondiĉoj: la eniro en la ekspozicion estas libera (al ĉiuj permesata, senpaga); libera trafiko (plene permesita, sen doganoj kaj formalaĵoj); libera industrio; Esperanto estas libera apartenaĵo al la tuta mondoZ; libera verso (ne observantaj la samecon de la verspiedoj). VD:senbara, senceremonia, senembarasa, senĝena, senregula
d)  
(pri spaco, tempo, homo) Neokupita, disponebla: ĉu la seĝo estas libera? la vojoj fariĝu liberaj [5]; lasu liberan interspacon inter unu grego kaj alia [6]; la vespero restos libera por la vizito de la urbo; li ... ne havis eĉ unu minuton liberan [7]; havi neniun liberan tempon; mi ne povos ĉeesti la morgaŭan kunvenon ĉar mi ne estos libera. VD:vakanta
VD:arbitra, laŭplaĉe, nedevigita, libervola, spontanea
2.  
MAT (p.p. subaro de modulovektora spaco) Kies elementoj estas lineare nedependaj: subaro, al kiu apartenas la nula vektoro, ne estas libera. VD:bazo

libere

En maniero libera: libere agi, decidi; nian lingvon ĉiu povas libere uzi por iu ajn celo; pripensu tion memstare, libere de ĉia fremda influo; pri propra afero neniu juĝas libere (senpartie) PrV; libere sur ŝiaj ŝultroj falis la haroj; tiam mi spiris pli libere; mi petas ke vi libere (senĝene) diru vian opinion; lasi libere flui la kritikojn; ĉiun libron, verkitan en la lingvo internacia, libere (sen malhelpo, facile) povas, kun vortaro en la mano, legi ĉiu [8]; en tiu lernejo oni povas libere instrui Esperanton; ĉiu povas libere eldoni verkojn en Esperanto; vivu mizere, sed vivu libere PrV.

libero  

Libereco: la bienhavanto ... promesis doni al li plenan liberon kaj dudek orajn monerojn [9]. prefere tuj mortigu min […] se mi devas perdi la libern [10]; pli bona pano sen butero, ol kuko sen libero PrV .

libereco  

Stato de iu aŭ io, kiu estas libera: akiri Marta , gajni VivZam , lasi [11], ĝui Marta liberecon; la politika, komerca, gazetara libereco; mi salutas vin, lando de la libereco [12]; batali por la libereco, por la homaj rajtoj [13]; lasi al ĉiu homo plenan liberecon havi tian internan kredon, kiu ŝajnas al li plej bona VivZam .

liberigi  

(tr)
Meti en liberan staton: liberigi malliberulon, sklavon; li retenis ŝin per la brako [sed] ŝi liberigis sin BdV ; la ŝipanaro kun estimego liberigis al li vojon [14]; liberigi la vojon de ŝtonoj [15]; liberigi iun el sklaveco [16] [17], de timo, de lia promeso, de mensoga akuzo, de siaj ŝuldoj; liberigita de sia respondeco BdV ; liberigita de duboj; klera homo liberigita de ĉia antaŭjuĝo; liberigi la lingvon de senutila balasto; ellerninte unu [sufikson] ni estas liberigitaj de la lernado de granda serio da vortoj FK ; tiu diplomo liberigas de militista servado; sin liberigi de (aŭ el sub) fremda jugo; la naciliberiga movado disvolviĝas. VD:emancipi, forliberigi, forskui, malsklavigi

liberiĝi

(ntr)
Seniĝi je baroj, malhelpoj, trudoj: la ... infanoj liberiĝis de la lernejo kaj de mateno ĝis vespero vivas laŭ propra plaĉo [18].

forliberigi  

Liberigi de la devo resti ie, ĉe iu okupo, en iu stato: la juna knabino forliberigis la veturigiston, kiu enportis en la ĉambron du malgrandajn pakaĵetojn Marta; se li elbatos denton de sia sklavo, li forliberigu tiun kompense pro la dento [19]; se oni forliberigus ŝin por tiu lernohoro [de Kristana religio], tio ĉe la aliaj infanoj eble povus veki malkontentecon [20]. VD:eksigi, maldungi

mallibera  

Ne havanta liberon: ne insultu mizeran, ne moku malliberan PrV ; bela junulino estas kaptita de grafo kaj dorlotata, kvankam mallibera, en luksa ĉambro [21]; li verŝajne ne povas imagi al si vivon en mallibera lando, vivon en diktatoreca ŝtato [22]. VD:brido, ĉeno, jugo, kateno, sklavo, trudi

malliberejo  

Domo destinita por enŝlosi arestitojn aŭ kondamnitojn: la ŝteliston oni metis en malliberejon DL ; Arturon arestis la polico […] li estis du aŭ tri semajnojn en la malliberejo, el kiu li lerte forkuris kaj malaperis, oni ne scias kien FK ; la gardisto de la malliberejo restas muta por ĉiuj liaj demandoj [23]. SUB:kaĝo, karcero

malliberigi

(tr)
Senigi je laŭvola irado, agado: oni do lin arestis, liajn skribojn forbruligis, lin mem malliberigis [24]. oni ne povas malliberigi homojn pro tio, ke ili volis konvinkiĝi, ĉu la sankta Nilo leviĝas, aŭ pro tio, ke ili aŭskultis muzikon [25]; en tiaj okazoj, kie kelka libereco alportas al ni nenian malutilon, kial ni devus senbezone nin malliberigi? [26]

malliberulo

Iu, kiu estas tenata mallibera, kiu ne povas libere iri: ĉe tiu festo la provincestro kutimis liberigi al la homamaso unu malliberulon [27]; en la dezerton forkuradis homoj, kiuj povis perdi plu nenion: malliberuloj el la minejoj, krimuloj persekutataj [28]; la malliberulo gratis sur la muro versojn kaj bildojn, blanke sur nigre [29].

tradukoj

anglaj

~a 2.: linearly independent; ~a: free; ~e: freely; ~o : freedom, liberty; ~eco: freedom, liberty; ~igi: liberate; ~iĝi: get free; mal~ejo: prison, jail; mal~igi: imprison; mal~ulo: prisoner.

belorusaj

~a b: незалежны; ~a d: незаняты, вакантны, пусты; ~a 1.: незалежны; ~a: свабодны, вольны; ~e: свабодна, вольна; ~o : свабода, воля; ~eco: свабода, воля; ~igi: вызваліць, збавіць; mal~a: несвабодны, нявольны; mal~ejo: месца пазбаўленьня волі, турма, вязьніца.

ĉeĥaj

~a: neobsazený, svobodný, volný; ~e: svobodně; ~o : svoboda; ~eco: . volnost, svoboda; ~igi: uvolňovat, vylučovat, vyvíjet; for~igi: osvobodit vyřazením; mal~a: nesvobodný, uvězněný, zajatý; mal~ejo: kriminál, nápravně výchovný ústav, věznice, ústav nápravného zařízení, ústav výkonu trestu, žalář; mal~igi: uvěznit, zatknout, zbavit svobody; mal~ulo: trestanec, vězeň, zajatec.

francaj

~a 2.: linéairement indépendant, libre; ~a: libre; ~e: librement; ~o : liberté; ~eco: liberté; ~igi: libérer, décharger, délivrer, dispenser; ~iĝi: se délivrer, se libérer, se décharger, se débarasser, se dégager, se dispenser, se soustraire; for~igi: laisser partir, affranchir, émanciper, relâcher; mal~a: prisonnier (adj.), captif, privé de liberté; mal~ejo: prison, maison d'arrêt; mal~igi: emprisonner, incarcérer; mal~ulo: prisonnier.

germanaj

~a a: frei, ungebremst; ~a b: frei, unabhängig; ~a c: frei zugänglich, allgemein verfügbar; ~a d: frei, verfügbar; ~a 1.: frei; ~a 2.: linear unabhängig, frei; ~a 2.: linear unabhängig; ~a: frei; ~e: frei; ~o : Freiheit; ~eco: Freiheit; ~igi: befreien; ~iĝi: befreien; for~igi: entlassen; mal~a: unfrei, gefangen; mal~ejo: Gefängnis; mal~igi: gefangen nehmen, festsetzen; mal~ulo: Gefangener.

grekaj

~a: ελεύθερος; ~e: ελεύθερα; ~o : ελευθερία; ~eco: ελευθερία; ~igi: ελευθερώνω.

hispanaj

~a: libre; ~e: libremente; ~o : libertad; ~eco: libertad; ~igi: liberar; mal~ejo: cárcel, prisión.

hungaraj

~a: szabad, mentes; ~e: szabadon; ~o : szabadság; ~eco: szabadság; ~igi: kiszabadít, felszabadít, megszabadít, mentesít; mal~a: rab; mal~ejo: börtön, foĝáz. ~a verso: szabadvers.

italaj

~a: libero; ~e: liberamente; ~o : libertà; ~eco: libertà; ~igi: liberare; ~iĝi: liberarsi; for~igi: affrancare, congedare; mal~a: prigioniero (aggettivo); mal~ejo: carcere, penitenziario, prigione; mal~igi: imprigionare, incarcerare, rinchiudere (in carcere); mal~ulo: prigioniero (sostantivo). ~a verso: verso libero.

katalunaj

~a 2.: linealment independent; ~a: lliure; ~e: lliurement, sense traves; ~o : llibertat; ~eco: Llibertat; ~igi: alliberar, lliurar; ~iĝi: alliberar-se, emancipar-se, lliurar-se, soltar-se; for~igi: deixar anar, llibertar, emancipar, soltar; mal~a: esclau, empresonat, recluït, subjecte (adj.); mal~ejo: càrcer, presó; mal~igi: empresonar; mal~ulo: presoner.

kurdaj

~a: azad; ~o : azadî; mal~a: darazxwar.

nederlandaj

~a: vrij; ~e: vrijuit; ~o : vrijheid; ~eco: vrijheid; ~igi: bevrijden; mal~a: gevangen; mal~ejo: gevangenis.

polaj

~a 2.: liniowo niezależny.

portugalaj

~a 2.: linearmente independente; ~a: livre; ~e: livremente; ~o : liberdade; ~eco: liberdade; ~igi: libertar.

rusaj

~a 2.: линейно независимый; ~a: свободный; ~e: свободно; ~o : свобода; ~eco: свобода; ~igi: освободить; mal~a: несвободный; mal~ejo: место лишения свободы, тюрьма, узилище.

slovakaj

~a: slobodný, voľný; ~e: slobodne; ~o : sloboda, voľnosť; ~eco: sloboda, voľnosť; ~igi: oslobodiť, prepustiť na slobodu, vyprostiť, vyslobodiť; for~igi: oslobodiť; mal~a: uväznený, zajatý; mal~ejo: trestnica, väznica, žalár; mal~igi: uväzniť, zatknúť; mal~ulo: trestanec, väzeň, zajatec.

volapukaj

~a: libik; ~e: libiko; ~o : lib; ~eco: lib.

fontoj

1. L. L. Zamenhof: Lingvaj Respondoj, 3. Etimologio
2. L. L. Zamenhof: Lingvaj Respondoj, 4. Fonetiko
3. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Sentencoj 20:9
4. Ludoviko Lazaro Zamenhof: Fundamenta Krestomatio de la lingvo Esperanto, 5, el la vivo kaj sciencoj, bagateloj
5. Ludoviko Lazaro Zamenhof: Fundamenta Krestomatio de la lingvo Esperanto, 3, anekdotoj
6. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Genezo 32:16
7. Ludoviko Lazaro Zamenhof: Fundamenta Krestomatio de la lingvo Esperanto, 4, rakontoj, Arturo, (rakonto de V. Devjatnin), 5
8. Ludoviko Lazaro Zamenhof: Fundamenta Krestomatio de la lingvo Esperanto, 6, artikoloj pri esperanto, el la unua libro de la lingvo esperanto, 2
9. Ludoviko Lazaro Zamenhof: Fundamenta Krestomatio de la lingvo Esperanto, 3, anekdotoj
10. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 2, Ĉapitro XIX
11. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 2, Ĉapitro XVIII
12. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Sesa Kongreso Esperantista en Washington en la 15a de aŭgusto 1910
13. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Dua Kongreso Esperantista en Genève en la 28a de aŭgusto 1906
14. Ludoviko Lazaro Zamenhof: Fundamenta Krestomatio de la lingvo Esperanto, 4, rakontoj, nokto, (de Eube el Odeso)
15. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Jesaja 62:10
16. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Eliro 6:6
17. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Readmono
18. Stellan Engholm: Infanoj en Torento, dua libro en la Torento-trilogio, dua parto, ĉapitro 1a
19. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Eliro 21:27
20. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Juda knabino
21. Monato, Donald Broadribb: Fabeloj tradiciaj kaj moderne verkitaj
22. Monato, Petro Desmet': Politika historio de la neŭtrala UEA
23. Ludoviko Lazaro Zamenhof: Fundamenta Krestomatio de la lingvo Esperanto, 3, anekdotoj
24. Sándor Szathmári: Satiraj rakontoj, la falsa aŭguro
25. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 1, Ĉapitro XI
26. L. L. Zamenhof: Lingvaj Respondoj, , Respondo 38, La Revuo, 1908, Majo, 1. Vortfarado
27. La Nova Testamento, S. Mateo 27:15
28. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 2, Ĉapitro XVII
29. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Supo el kolbasaj bastonetoj

~a: Mankas verkindiko en fonto.


administraj notoj

pri ~a 2.:
      Mi ne trovis aŭtoritatan fonton por tiu termino.
      MatVort konas "libera", sed sen precizigo pri la
      senco. [MB]
    

ℛevo | datumprotekto | liber.xml | redakti... | traduki... | artikolversio: 1.44 2017/12/01 09:10:13