*mezur/i PV

*mezuri

(tr)
1.
Taksi kaj difini grandecon, kvanton, gradon de io, komparante ĝin kun samspeca grando, kvanto, grado, elektita kiel unuo: mezuri draponZ , kamponZ , altecon de monto, la longon kaj la larĝonZ , rapidecon de ŝipo; dek fojojn mezuru, unu fojon detranĉu PrV ; Jakob estas Lia hereda mezuritaĵo (tio, kion oni mezuris por dividi inter la heredantoj) [1]; [li] paŝmezuradis tra la ejo [2].
Rim.: La objekto de la verbo povas montri la aĵon, kies eco estas taksota, aŭ la taksotan econ, sed ne la valoron trovitan per tia taksado.
2.
(figure) Taksi: mezuri la konsekvencojn de io; mezuri laŭ sia metro (neobjektive taksi) PrV ; vera plezuro ne mezuriĝas laŭ la elspezo [3]; la inspektoro ŝin rigardmezuris [4].
afrikanse:
meet
albane:
të matur
amhare:
መለካት
angle:
measure
arabe:
قياس
armene:
չափել
azerbajĝane:
ölçmək
bengale:
পরিমাপ
birme:
တိုင်းတာ
bosne:
izmjeriti
bretone:
mentañ, muzuliañ
ĉeĥe:
měřit
dane:
måle
estone:
mõõtma
eŭske:
neurtzeko
filipine:
sukatin
france:
mesurer (prendre la mesure) ~itaĵo: lot, part, portion paŝ~adi: arpenter rigard~i: jauger du regard
galege:
medir
germane:
messen
guĝarate:
માપવા
haitie:
mezire
haŭse:
auna
hinde:
नाप
hispane:
medir
hungare:
(meg)mér, lemér ~itaĵo: kimért mennyiség paŝ~adi: kilép (lemér), lépésekkel lemér rigard~i: végigmér
igbe:
ịlele
irlande:
a thomhas
islande:
mæla
japane:
測定
jave:
ngukur
jide:
מאָס
jorube:
wọn
kanare:
ಅಳೆಯಲು
kartvele:
გავზომოთ
kazaĥe:
өлшеу
kimre:
mesur
kirgize:
ченөө
kmere:
វាស់
koree:
측정
korsike:
misurari
kose:
umlinganiselo
kroate:
mjeri
kurde:
pîvan
latine:
metiretur
latve:
izmērīt
laŭe:
ການວັດແທກ
litove:
matuoti
makedone:
мерење на
malagase:
mandrefy
malaje:
mengukur
malajalame:
അളവ്
malte:
ikejlu
maorie:
whanganga
marate:
मोजण्यासाठी
monge:
ntsuas
mongole:
хэмжих
nederlande:
meten
nepale:
उपाय
njanĝe:
kuyeza
okcidentfrise:
mjitte
panĝabe:
ਮਾਪ
paŝtue:
د اندازه کولو
pole:
mierzyć
portugale:
medir, balizar
ruande:
igipimo
ruse:
мерить, измерить, измерять
samoe:
fua
sinde:
ماڻ
sinhale:
පියවරක්
skotgaele:
thomhas
slovake:
merať, odmerať
slovene:
merjenje
somale:
loo qiyaaso
ŝone:
chipimo
sote:
lekanya
sunde:
ngukur
svahile:
kupima
taĝike:
чен
taje:
วัด
tamile:
அளவிட
tatare:
үлчәү
telugue:
కొలవటానికి
ukraine:
виміру
urdue:
پیمائش
uzbeke:
o’lchov
vjetname:
đo lường
zulue:
ukulinganisa

mezuro

1.
Ago mezuri: ne faru maljustaĵon en la juĝo, en la mezuro, en la peso, en la amplekso [5]; via mezuro estas nur proksimuma.
2.
Mezurita valoro de iu grando: havi mezuron je: 170 centimetroj, tri hektaroj, cent mil paskaloj...; la ĉambretoj havis la saman mezuronZ ; la mezuroj de iu (ties korpaj mezuroj); egalmezura paŝado, spirado.
3.
La kvanto enhavata en iu mezurilo: tri mezuroj da hordeoZ ; li faris ĉirkaŭ la altaro foson, havantan la amplekson de du grenmezuroj [6].
4.
(figure) Amplekso, grado, intenseco de io nemateria; ĝusta amplekso aplikinda en donitaj cirkonstancoj; modereco, mezurateco: tra vitro de teruro pligrandiĝas la mezuro (la intenseco de impreso pri danĝero) PrV ; verko skribita en bona Esperanto antaŭ 25 jaroj en plena mezuro (komplete, plengrade) konservas sian bonecon ankaŭ nunZ ; en granda mezuro (plejparte); labori laŭ la mezuro de siaj fortoj (tiom, kiom ili ebligas); en ĉio oni devas observi la ĝustan mezuronZ ; memori pri mezuro (taŭga intenseco) en laboro kaj plezuro PrV ; petolado sen mezuro (senbrida) ne kondukas al plezuro PrV ; donu al krudulo plezuron, li ne scios mezuron PrV ; ni fieros ne pretermezure [7].
5.
MUZ Baza unuo de takta muziko, la distanco inter du ĉefpulsoj. VD:takto
6.
POE Kvanto de silaboj aŭ de piedoj en unu verso.
7.
MAT[8] (super σ-algebro `bb A`) Tia bildigo `mu` de `bb A` al la aro de reeloj, ke la bildo per ĝi de kunaĵo de numerebla disa familio el elementoj de la σ-algebro egalas la sumon de la iliaj bildoj; simb. `mu(∪ P_i)=sum mu(P_i)`: la bildo de la malplena aro per mezuro estas 0; MAT nulmezura subaro (apartenanta al la σ-algebro kaj kies mezuro estas 0). SUB:diraka mezuro, lebega mezuro.
VD:mezurunuo, skalo.
angle:
5. bar nul~a: null (set) 7. measure
bretone:
ment, muzul
ĉeĥe:
metrum verše
france:
mesure, mensuration, dose, modération, retenue (modération) havi ~on je: mesurer (avoir pour mesure) egal~a: cadencé, égal (régulier), mesuré (régulier), régulier (mesuré) laŭ la ~o de: dans la mesure de preter~e: outre mesure nul~a: (sous-ensemble) négligeable 7. mesure (math.)
germane:
1. Messung 2. Abmessung, Größe, Maß 3. Maß 4. Maß 6. Versmaß, Metrum nul~a: Null-(menge) 7. Maß
hispane:
medida
hungare:
1. mérés havi ~on je: (vmilyen) mérete van egal~a: egyenletes 2. méret, (mért) nagyság 3. mérő (űrtartalom) laŭ la ~o de: vmihez mérten preter~e: mértéktelenül 4. mérték 5. ütem 6. versmérték, metrum nul~a: nullmértékű (halmaz) négligeable 7. mérték (matematikai)
nederlande:
1. meting 2. maat, grootte 3. maat 5. maat
pole:
1. pomiar 2. miara, rozmiar, wymiar, wielkość 3. miara 4. miara 5. takt nul~a: (podzbiór) miary zero 7. miara (w zbiorze)
ruse:
2. размер 3. мера 4. мера 5. размер 6. размер nul~a: нульмерное (подмножество) 7. мера
slovake:
metrum verša

mezurado

Ago daŭre aŭ ripete mezuri, mezuri plurajn dimensiojn de la sama objekto: li finis la mezuradon de la interna domo [9]; mezurado de tereno, bieno.
ĉeĥe:
měření, vyměřování
germane:
Messung
hispane:
medición
hungare:
mérés
nederlande:
meting
pole:
pomiary
ruse:
измерение
slovake:
rozbor, skúška, test

mezurebla

1.
Tia, ke eblas ĝin mezuri: la nombro de la Izraelidoj estos kiel la sablo ĉe la maro, ne mezurebla kaj ne kalkulebla [10].
2.
MATMatVort (p.p. bildigo `f` de aro E al aro `bb F`, provizitaj per respektivaj σ-algebroj `bb A` kaj `bb B`) Tia, ke la inversa bildo per `f` de ĉiu elemento de `bb B` apartenas al `bb A`: se la `sigma`-algebroj estas borelaj, ĉiu kontinua bildigo estas ankaŭ mezurebla.
angle:
2. measurable (mapping)
bretone:
muzuliadus
france:
1. mesurable 2. (application) mesurable
germane:
2. messbar (-e Abbildung)
hungare:
mérhető
nederlande:
2. meetbaar
pole:
1. mierzalny, wymierny 2. (funkcja) mierzalna
ruse:
1. измеримый 2. измеримое (отображение)

mezurilo

TEK Difinita objekto, per kiu oni mezuras: mia kunparolanto havis mezurilon, oran vergon, por mezuri la urbon kaj ĝiajn pordegojn kaj ĝian muron [11]; ĝusta pesilo, ĝusta ŝutmezurilo, kaj ĝusta verŝmezurilo estu ĉe vi [12]; oni metas [la brulantan lampon] ne en kaŝejon, nek sub grenmezurilon, sed sur la lampingon [13]; (evitinde) ŝi tenis [la ŝalon], kaj li enmezuris en ĝin ses mezurilojn (t.e. mezurojn) da hordeo [14]; (figure) ĉiu mezuras alian per sia mezurilo (arbitre, nur laŭ propra plaĉo) PrV ; (figure) mezuri ĉion per la mezurilo de la modoZ .
bretone:
menter (benveg), muzulier (benveg)
ĉeĥe:
míra, měřidlo, měřič, měřící přístroj, měřítko, pravítko
france:
mesure (ustensile) per la ~ilo de: à l'aune de
germane:
Maßstab, Zollstock
hungare:
mérce, mérőeszköz, mérőműszer ĉiu ~as alian per sia ~ilo: másokat is a maga mércéjével mér per la ~ilo de: mércéjével
nederlande:
maat, maatstok, meetlat
pole:
miara, miarka, miernik
ruse:
мера, мерка, измерительный прибор
slovake:
meradlo, miera, mierka

mezuratecoZ

(arkaismo)
Modereco, konvena mezuro: li ĉiam gardas la mezuratecon.
bretone:
habaskter
ĉeĥe:
mírnost, odměřenost
france:
modération
hispane:
mesura
hungare:
kiegyensúlyozottság, mértékletesség
nederlande:
maat
pole:
miara, umiar, umiarkowanie
slovake:
miernosť, odmeranosť

*almezuri [15]

(tr)
Fari mezuradon por alĝustigi ion: almezuri veston al iuZ .
ĉeĥe:
vzít míru
hungare:
felpróbál, hozzámér
nederlande:
aanpassen
pole:
przymierzać, dopasować
ruse:
примерить
slovake:
brať mieru

angulmezurilo

TEKMATPIV1
Duondisko kun gradigita cirkonferenco, servanta por mezuri angulojn.
angle:
protractor
bretone:
kornventer
ĉeĥe:
přístroj na měření úhlů, úhloměr, úhlové měřítko
france:
rapporteur
germane:
Transporteur
hispane:
transportador
hungare:
szögmérő
nederlande:
gradenboog
pole:
kątomierz
ruse:
транспортир
slovake:
uhlomer

ĉirkaŭmezuro

PIV1
Mezuro de la ĉirkaŭo.
france:
tour (mesure)
germane:
Umfang
hungare:
körméret, kerület
pole:
obwód (w szczególności: w pasie, w talii)
rumane:
circuit

kunmezurebla

MATMatVort
(p.p. du nombroj) Kies kvociento estas racionala: la pitagoranoj pruvis, ke la diagonalo de kvadrato estas nekunmezurebla kun ĝia latero. SIN:komunona.
Rim.: Tiu ĉi termino estas paŭsaĵo de la respondaj nacilingvaj terminoj kaj referencas al la historio: oni tiam demandis sin, ĉu du samdimensiaj grandoj estas mezureblaj per entjeraj nombroj de la sama mezurunuo.
angle:
commensurable nekun~ebla: incommensurable
bretone:
kenvuzuliadus nekun~ebla: digenvuzuliadus
france:
commensurable nekun~ebla: incommensurable
germane:
kommensurabel nekun~ebla: inkommensurabel
hungare:
összemérhető nekun~ebla: nem összemérhetető
pole:
współmierny nekun~ebla: niewspółmierny
ruse:
соизмеримый nekun~ebla: несоизмеримый

laŭmezura

Konforma al ies mezuroj 2, al la konvena mezuro 4: laŭmezura vesto (farita per aparta alĝustigo al iu persono); akvon trinku laŭmezure, po sesono de hino trinku de tempo al tempo [16]; [la konstruaĵo] estis farita el multekostaj ŝtonoj, ĉirkaŭhakitaj laŭmezure, segitaj per segilo [17].
beloruse:
laŭ~e: па памеру
bretone:
diouzh muzul
france:
avec mesure, sur mesure laŭ~e: sur mesure, avec mesure
hispane:
a la medida
hungare:
méretes, méret szerinti laŭ~e: mérték szerint
pole:
(zrobiony, szyty) na miarę
ruse:
в меру, по мерке (об одежде) laŭ~e: по размеру, соразмерно

laŭmezure kiel

En rilata kvanto, kiel..., laŭgrade kiel...: mi vicigis ilin ĉiujn sur unu flanko, kaj pasigis ilin poste al la alia flanko unu post la alia laŭmezure, kiel [la fraŭlinoj] estis lotintaj [18]; laŭmezure kiel mi alproksimiĝis al la pordo, kreskis mia angoro [19]. VD:ju, kiom
18. Jean-Jacques Rousseau, trad. André Gilles: La revadoj de soleca promenanto, Naŭa promenado
19. G. de Maupassant, trad. D. Luez: La Mastrino, La Ondo de Esperanto, 1999:1 (51)
france:
à proportion de ce que, à mesure que
hungare:
attól függően, hogy

senmezura, supermezura

Eksterordinare granda, tro granda: amo supermezura ne estas plezura PrV ; kiam li repudiis sian edzinon, li komencis drinki senmezure [20].
bretone:
divuzul, hep muzul, dreist muzul
ĉeĥe:
bez míry (adj.), nezměrný
france:
démesuré, disproportionné (excessif), excessif, immodéré
hungare:
mértéktelen, irdatlan, méret feletti
nederlande:
uitermate
pole:
niezmierzony, niezmierny, nieogarniony
ruse:
безмерный, сверх меры
slovake:
nesmierny, nezmerateľný, obrovsky

diraka mezuro

MAT
(rilate punkton `a`) Mezuro, kiu ĵetas la elementon `P` de la σ-algebro al 1, se `a in P`, kaj al 0 aliokaze. VD:Dirako.
angle:
Dirac['s] measure
bretone:
muzul Dirac
france:
mesure de Dirac
germane:
Diracsches Maß
hungare:
Dirac-mérék
pole:
miara Diraca
ruse:
мера Дирака

lebega mezuro

MAT
(super la borela σ-algebro super la aro de reeloj) Mezuro, difinita per tio, ke sur intervalo `(a,b)` ĝi alprenas la valoron `(b-a)`. VD:Lebego.
angle:
Lebesgue['s] measure
bretone:
muzul Lebesgue
france:
mesure de Lebesgue
germane:
Lebesguesches Maß
hungare:
Lebesgue-mérték
pole:
miara Lebesgue'a
ruse:
мера Лебега

administraj notoj

pri ~ilo:
    Estas pliaj interesaj ekz-oj de ~ilo en la Biblio :
    ~poto, ~stango, ~sxnuro, ~vazo. [MB]
  
~i: Mankas verkindiko en fonto.
~o: Mankas verkindiko en fonto.
~ilo: Mankas verkindiko en fonto.
~ateco: Mankas verkindiko en fonto.
al~i : Mankas verkindiko en fonto.
angul~ilo: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
ĉirkaŭ~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
kun~ebla: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
diraka ~o: Mankas dua fontindiko.
diraka ~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
lebega ~o: Mankas dua fontindiko.
lebega ~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.