tradukoj: be bg cs de en es fr pl pt ru

^*direkt/i [1]

^*direkti

1.

Irigi iun laŭ la ĝusta vojo al difinita celo: direktu la petantojn al la inspektoro; sin direkti alie^Z. gvidi, orienti, prezenti, turni

2.

Turni aŭ igi ion moviĝi laŭ difinita vojo aŭ al difinita celo: direkti ĉaron aŭtomobilon, pafilon, pafon, ŝipon^B; direkti la rigardon^Z, la okulojn^Z, la paŝojn^B, atenton, peton^B, demandon, leteron al; direkti sian parolon al iu^Z; direkti siajn klopodojn al io; unua paŝo iron direktas[2]; fordirekti sian ĉaron; li kuŝis kun la piedoj direktitaj al la pordo [3]; surskriboj direktitaj kontraŭ Italujo [4]; mi ne scias, kien mi devas direkti la suspekton^Z; la princo direktis la interparoladon al alia temo [5]; leĝo direktata kontraŭ la socialistoj; homo projektas, Dio direktas^Z. adresi, celi, gvidi, konduki, piloti, stiri

3.

Gvidi kaj kontroli la konduton de iu: direkti lernantojn, paroĥanojn; ĉiu sin direktas, kiel la kap' al li diktas [6]. administri, regi.

4.

Gvidi kaj kontroli la funkciadon de io, ne kiel helpanto sed kiel ordonpova estro: direkti entreprenon, laboron, studojn, mastrumadon, orkestron, diskuton, firmon, gazeton, konsciencon. administri, konduki, regi

sin direkti al

1.

Sin movi al io konkreta: sin direkti al la urbo, al sudo^Z, orienten.

2.

Celi al io abstrakta: ne sukcesinte, mi direktis min al la industrio. sin turni al

direktiĝi al

1.

Esti movata al.

2.

(figure) Celi al: la aleo direktiĝas al la urbo; lia penso ĉiam direktiĝadis al tiu problemo^Z.

direkto

1.

Alcela linio; tio, kion esprimas la kien-tabelvortoj: montri al iu la direkton; laŭ direkto al^Z, en la direkto al [7]; multo da provoj estis farita en tiu ĉi direkto^Z; se blovis ia vento, ĝi ĉiufoje havis kontraŭan direkton [8]; homoj, irantaj en la kontraŭa direkto, komencis bari al ŝi la vojon, etendi la manojn, por kapti ŝian veston [9]; tiu okazaĵo donis la direkton al ĉiuj miaj estontaj celadoj^Z; vektoron karakterizas ĝiaj absoluta valoro (longo) kaj direkto.

2.

Instrukcio pri la rimedoj, kiuj kondukas al difinita celo: la kongreso difinis direktojn al la plenumanta komitato.

3.

Ago de tiu, kiu direktas: li laboras sub mia direkto.

4.

(de afina (sub)spaco) La vektora (sub)spaco, kiu operacias super ĝi.

direkta

Direktanta.

direktanto

1.

Iu, kiu direktas.

2.

a)

[10] (de rektara surfaco) Iu linio, sekcata de ĉiuj naskantoj de la koncerna surfaco: direktantoj de konuso, cilindro. direktrico.

b)

[11] (de koniko) Tia rekto, ke la rilato inter la distanco de ĉiu punkto de la koniko al ĝia fokuso kaj la distanco de la sama punkto al la rekto egalas al la discentreco. direktrico.

direktado

Direkto 3.

^*direktilo

Ilo por direkti ŝipon, veturilon, biciklon: la ŝipservisto sidis ĉe la direktilo, li tenis ĝin ĉirkaŭprenite per siaj malmolaj malpuraj manoj [12]; forlasinte la ankrojn, ili lasis ilin en la maro, kaj samtempe malligis la ŝnurojn de la direktiloj [13]; jen ankaŭ la ŝipoj, kiuj, kvankam ili estas tiel grandaj kaj estas kurepelataj de fortaj ventoj, tamen per tre malgranda direktilo turniĝadas, kien ajn la volo de la direktilisto decidas [14]; aŭtomobilisto veturas kun nova amikino tra kamparo. Dum lia maldekstra mano tenas la direktilon, la dekstra ... [15] stirilorudro

direktilisto

Homo, kiu, manovrante la tiucelan direktilon, irigas ŝipon laŭ la difinita direkto: nur la direktisto staris apud la direktilo [16].

ĉirkaŭdirekti

Direkti ĉiuflanken: li ĉirkaŭdirektis siajn okulojn sur la publikon, por vidi, kiaspecaj homoj tie troviĝas [17].

      Mi ne trovis auxtoritatan fonton. [MB]
    

    Mi tradukis franclingven laŭ la difino en PIV1, kiu estas
    multe pli preciza rilate ŝipon. Indus reverki la difinon
    kaj kontroli la jamajn tradukojn. [MB]
  

    PIV2 havas difinon nur rilate ŝipon (kaj antenon) kaj
    laŭ ĝi neniu direktisto povus ĝin teni,
    ĉar ĝi estas plato fiksita al la posta steveno, do
    tiu parto kiu troviĝas en akvo kaj oni ĝin
    movas uzante aliajn ilojn (laŭ PIV2 - stirilojn).
    La PIV2 difino estas sama kiel por rudro.
    [SC]