tradukoj: be cs de en es fr hu id nl ru sk sv tp vo

*sub

I.

*sub  

(prepozicio)
Prepozicio montranta:
1.  
a)  
Pozicion de objekto rilate al alia, kiu estas pli alte aŭ ene de iu supraĵo, kaj tuŝas ĝin: junulo […] portis […] anseron sub la brako [1]; [li] tenis sub la brako grandajn librojn Marta ; la ŝtupo de la balkono […] ekŝanceliĝis sub lia pezo IK ; viro iom klinita sub la pezo de bonhaveca pelto Marta ; la floroj […] mortadis sub la paŝoj de la amantoj [2]. ANT:sur
b)  
Pozicion de objekto rilate al alia, kiu estas pli alte sed ne tuŝas ĝin: muso […] kuras sub la lito [3]; la ministro pasigis la nokton sub libera ĉielo [4]; la preĝejo […] sur la monto sub la potencaj kverkoj [5]; pli malsupre ol 171 klaftoj sub la supraĵo de la akvo FK ; ekzistas nenio nova sub la suno [6]; sub Lia ombro ni vivos inter la nacioj [7]; kiam la suno aperas sub la stelo Sirius [8]. ANT:super

Rim.: Pri uzo de sub kun akuzativo, vd sub ...-n, al sub.
2.
Eksteran ŝajnon: ŝi aperis sub la formo de maljunulino; la veraj ordonoj religiaj kuŝas en la koro de ĉiu homo sub la formo de konscienco VivZam ; projektoj […] proponitaj […] sub laŭta […] nomo FK ; sub „lingvo internacia“ oni povas egale bone kompreni la Volapükon aŭ aliajn proponitajn projektojn [9].
3.
Dependecon: sub seruro promesojn tenu, sed doninte ne reprenu PrV ; [tio] estis sub lia disponado [10]; David metis trionon de la popolo sub la disponon de Joab [11]; sub vian protekton mi transdonas la sanktejojn [12]; la viroj ekzerciĝu […] sub la direkto de la oficiroj [13]; Asirio devas preni nin sub sian regadon [14]; sub la kondiĉo de malgranda alpago oni konsentis sendadi al ŝi tagmanĝojn Marta ; ni fine dancis ambaŭ sub la muziko de Alfred BdV ; tiu skribis sur ĝi sub la diktado de Jeremia [15].

sub ...-n, al sub  

Al loko situanta sub: li falis sub la radojn de veturanta vagonaro [16]; el sub la kanapo la muso kuris sub la liton [17]; piedirantoj ekrapidis, por veni sub tegmenton [18]; la gasto […] sub la kapon metis la sakon kiel kusenon [19]; li metis la manon sub la kusenon [20]; sub la tablon antaŭ siajn piedojn li estis metinta la sakon [21]; (figure) Moab humiliĝis sub la manojn de la Izraelidoj [22]; (figure) li metos ĉiujn malamikojn sub siajn piedojn [23].
Rim.: Pri la prepoziciaj kunaĵoj kun al, vidu rimarkon sub al ĉe.

de sub, desub  

De 1,2 loko situanta sub: Dio diris: kolektiĝu la akvo de sub la ĉielo en unu lokon, kaj aperu la sekaĵo [24]; se vi ne havos per kio pagi, oni ja prenos vian litaĵon de sub vi [25]; li mallevis la kapon kaj de sub la palpebroj observis la movojn de la atakantoj [26]; delikata oreleto […] provoke montris sin desub la oraj bukloj [27]; ĉu vi reviviĝis de sub la rado [28]?

el sub  

El loko situanta sub: el sub la kanapo la muso kuris sub la liton [29]; vi ekstermos ilian nomon el sub la ĉielo [30]; vi parolos malalte el sub la tero, kaj el sub la polvo vi murmuros viajn vortojn [31]; mallerte tuŝante la klavojn, […] erara tono […] eliras el sub ŝiaj fingroj Marta ; (figure) la starejo elŝoviĝas el sub ŝiaj piedoj Marta ; li trafis el sub pluvo en riveron PrV ; eĉ el sub la tero aperas la vero PrV .
II.
Vortero kun la samaj signifoj:

suba  

Estanta sub io aŭ iu: fortika kiel suba muelŝtono [32]; suba kaj supra vesto [33]; suba ĝenerala ĉefmilitestro [34]; oni konstruis en la suba etaĝo rondajn fenestrojn [35]; la suba korpo harmoniiĝu kun la ĉevalo, la supra – okuloj, brakoj, manoj – koncentriĝu pri la celo, la arko, la sagoj [36]; la aŭtoro de la suba artikolo [37]; MAT suba indico en variablo; MAT suba baro.

sube  

En suba loko: sidiĝu sube apud mia piedbenketo [38]; sur la malfortan ŝipon premas de ĉiuj flankoj montoj da glacio, sube estas maro kaj nenio pli FK ; nuda sube de l' genu' [39]; vidu sube [40]; ĉi-sube vi trovas superrigardon de la plej gravaj belgaj bierspecoj [41]. SIN:malsupre.

subaĵo  

Suba parto de aĵo; bazo, kiun oni subŝovas ktp: li metis [la telefonon] ĉe la orelo kun la subaĵo supre kaj diris nenion [42]; la subaj partoj montras similan distribuadon kiel ĉe la Mandarenanaso, nome blanka subaĵo, brusto pli bruna, ventroflankoj pli helaj [43].
a)
Grundo, fono: la neĝo kraketis […], la korvoj […] faradis bonan efekton sur la blanka subaĵo [44].
b)
TEKS=subŝtofo

subigi  

(tr)
Cedigi antaŭ io aŭ iu, obeigi, submeti: [ili] per timo de morto dum la tuta vivo estis subigitaj al sklaveco [45]; la langon neniu povas subigi [46]; en la gaŭla milito tiu parto estis subigita al la romia regado sub Cezaro [47]. VD:klini, venki.

subiĝi  

(ntr)
1.
Moviĝi sub io: la suno subiĝis [48]; la virineto de maro ektimis kaj subiĝis sub la akvon [49].
2.
Cedi, ne rezisti, obei: subiĝi al la cirkonstancoj; ili ne subiĝis al la justeco de Dio [50].

subiĝo

Ago subiĝi: post la subiĝo de l' suno [51]; la subiĝo al la eŭropa regularo baldaŭ kaŭzos kreskon de pliaj prezoj [52]; stranga konsolo pro la komuna subiĝo sub doloro [53].

subiĝema  

Facile subiĝanta, obeema, neribelema: forlasu ĉiujn pensojn pri la memo kaj penu nur esti obea kaj subiĝema al la Volo de Dio [54].

subulo  

Homo dependanta de alia, de superulo: potenculoj sendas siajn subulojn [55]; Ezeĥiel […] batas per bastono unu el siaj subuloj [56]; kiel estro mi ne ordonis al miaj subuloj labori super iliaj fortoj [57].

ĉi-suba  

TIP Ĉi-malsupra: la ĉi-suba hipotezo estas bazita sur faktoj [58]; ĉi-sube vi povas legi pri originala metodo por reuzi forĵetaĵojn [59]; skribu tuj al la ĉi-suba adreso [60].

desubismo  

ESPPOL Politiko provanta influi socion desube, tio estas tra la amaso de ordinaraj homoj, kontraste al desuprismo: oni povas celi la ĝeneralan enkondukon de Esperanto laŭ la desubisma vojo, do pere de la kreskigo de la Esperanto-parolantaro [61]. VD:premgrupo

nesubiĝema

Ne aŭ malfacile subiĝanta, protestema aŭ malobeema: li […] senĝene uzis la juran sistemon por malliberigi la plej nesubiĝemajn grandentreprenulojn [62].
III.

sub-

(prefikso)
1.  
En suba loko rilate al alia objekto: subtera; subjupo, subtegmento; subvesto; subporti; subteni (teni estante sube); subskribi (skribi sube); subiri; subkuŝi (kuŝi sube de io); submeti; subordigi; subakvigi.
2.  
En suba loko rilate al aliaj homoj pli altrangaj: subleŭtenanto, suboficiro; submeti ribelantojn. VD:vic-1.
3.  
En malsufiĉa kvanto, sub la atendata nivelo: subtaksi; subnutrado.
4.
Per kaŝita, sekreta aŭ hipokrita ago: subaŭskulti, subdiri, subkompreni; subkrii (detene krieti); subpremi ridon; subridiZ (kaŝe ridi); multvoĉa subridado [63]; malvirtulo subrigardas (spionas) virtulon, kaj celas mortigi lin [64]; subvoĉe.
5.  
MAT Inkluzivita en alia samstruktura objekto, aŭ iel malpli vasta. VD:subaro, subarbo, subbildigo, subgrafeo, subgrupo, subkorpo, submodulo, subringo, afina subspaco, vektora subspaco, topologia subspaco, subvico.

tradukoj

anglaj

~a: under.

belorusaj

~: пад; ~e: унізе, ніжэй; ~aĵo 1.a: фон; ~aĵo 1.b: падкладка, падшэўка, падбіўка; ~igi: падначаліць, падпарадкаваць; ~ulo : падначалены (наз.); ~-: пад-. ~tera: падземны; ~skribi: падпісваць; ~aŭskulti: падслухаць, падслухоўваць.

ĉeĥaj

~: pod (samostatně kombinovatelný morfém); de ~, de~: zdola; el ~: zespod; ~a: dolní, spodní; ~e: dole, vespod; ~igi: podrobit, přemoci, přemáhat; ~ulo: podřízený čl..

francaj

~: sous; ~a: inférieur (adj.); ~e: dessous; ~aĵo 1.a: fond (arrière-plan); ~aĵo 1.b: dessous (vêtement de dessous); ~aĵo : dessous (subst.); ~igi: soumettre; ~iĝi: se soumettre; ~iĝo: soumission; ~iĝema: docile, malléable (docile); ~ulo: inférieur , subalterne , subordonné ; ĉi-~a: ci-dessous (adj.); de~ismo: stratégie par le bas; ne~iĝema: indocile, rétif; ~-: sous-, sub-.

germanaj

~: unter; ~ ...-n, al ~: darunter; de ~, de~: von unten; ~a: unterhalb; ~e: darunter; ~aĵo 1.a: Untergrund; ~aĵo 1.b: Unterstoff, Futter (Stoff); ~aĵo: Unterseite; ~igi: darunter legen, unterlegen, unterdrücken; ~iĝi 1.: untergehen (Sonne); ~iĝi 2.: unterwerfen; ~iĝo : Untergang (Sonne), Unterwerfung; ~iĝema : unterwürfig; ~ulo : Untergebener; ĉi-~a : hierunter; ne~iĝema : widerspenstig, stolz; ~-: Unter-. la starejo elŝoviĝas el ~ ŝiaj piedoj: ihr wird der Boden unter Füßen weggezogen.

hispanaj

~: debajo; ~ ...-n, al ~: abajo; de ~, de~: desde abajo; el ~: de debajo; ~a: inferior (adj.); ~e: debajo (adv.); ~aĵo 1.a: parte inferior, fondo; ~aĵo 1.b: ropa interior; ~igi: someter, esclavizar, humillar; ~ulo: inferior, subalterno, subordinado; ĉi-~a: abajo (adj.), debajo (adj.); de~ismo: estrategia para influir en la sociedad desde su base; ~- 1.: sub-; ~- 2.: sub-; ~-: sub-. ~tera: subterráneo; ~jupo: enagua; ~skribi: suscribir (firmar debajo); ~meti: reprimir, someter; ~ordigi: subyugar, subordinar; ~leŭtenanto: alférez (jerarquía militar); ~oficiro: brigada, suboficial (jerarquía militar); ~aŭskulti: escuchar, oir; ~diri: susurrar; ~kompreni: sobreentender; ~premi: reprimir; ~ridi: reír por lo bajo; ~rigardas: mirar de soslayo; ~voĉe: susurrar.

hungaraj

~: alatt; ~ ...-n, al ~: alá; de ~, de~: alól; el ~: alól; ~a: alsó; ~e: lent, lenn, alul; ~aĵo 1.a: aljzat, háttér; ~aĵo 1.b: bélés; ~igi: alátesz, alárak, alávet, leigáz, megaláz; ~ulo: alárendelt, beosztott; ~- 1.: alá-; ~- 2.: al-; ~- 5.: rész-. ~tera: föld alatti, földalatti; ~jupo: alsószoknya; ~skribi: aláír; ~meti: alátesz, alárak, aláhelyez; ~ordigi: alárendel; ~leŭtenanto: alhadnagy; ~oficiro: tiszthelyettes, altiszt; ~aŭskulti: hallgatózik, kihallgat ; ~diri: sugall, megsúg; ~kompreni: beleért, hozzágondol; ~premi: elnyom, elfojt; ~ridi: kuncog; ~rigardas: les; ~voĉe: suttogva, sottovoce.

indoneziaj

~: di bawah; ~ ...-n, al ~: ke bawah; de ~, de~: dari bawah; el ~: dari bawah; ~aĵo 1.b: bawahan (pakaian); ~igi: [serah] menyerahkan; ~ulo: bawahan (orang); ĉi-~a: di bawah ini; ~-: sub-.

nederlandaj

~: onder; ~a: onderste; ~e: beneden; ~aĵo 1.a: ondergrond; ~aĵo 1.b: voering; ~igi: onderdrukken, onderwerpen; ~ulo: ondergeschikte.

rusaj

~: под; ~ ...-n, al ~: под (куда); de ~, de~: из-под; el ~: из-под; ~a: нижний; ~e: внизу, ниже; ~aĵo 1.a: фон; ~aĵo 1.b: подкладка; ~igi: подчинить; ~ulo: подчинённый (сущ.); ~-: под-. ~tera: подземный; ~jupo: нижняя юбка; ~skribi: подписывать, подписать; ~meti: подкладывать, подложить, подчинять, подчинить; ~ordigi: подчинить, подчинять; ~leŭtenanto: младший лейтенант; ~oficiro: унтер-офицер; ~aŭskulti: подслушивать, подслушать; ~diri: подсказать; ~kompreni: подразумевать; ~premi: подавить, подавлять; ~ridi: подсмеиваться; ~rigardas: подглядывать; ~voĉe: вполголоса.

slovakaj

~: pod; de ~, de~: zdola; el ~: zospodu; ~a: spodný; ~e: dole, naspodku, poniže; ~igi: podmaniť, podriadiť; ~ulo: podriadený človek.

svedaj

~: under; ~ ...-n, al ~: in under; de ~, de~: från under; el ~: från under; ~a: undre.

tokiponaj

~a: anpa.

volapukaj

~: dis.

fontoj

1. Jakob Grimm, Wilhelm Grimm, trad. Kazimierz Bein: Elektitaj Fabeloj de Fratoj Grimm, Feliĉa Joĉjo
2. Frederiko Schiller, trad. L. L. Zamenhof: La rabistoj, Akto Kvara
3. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 26
4. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 1, Ĉapitro I
5. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Sambuka virineto
6. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Predikanto 1:9
7. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Plorkanto 4:20
8. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 1, Antaŭparolo
9. L. L. Zamenhof: Lingvaj Respondoj, 3. Etimologio
10. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Genezo 39:23
11. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, II. Samuel 18:2
12. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 3, Ĉapitro XVI
13. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 3, Ĉapitro V
14. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 2, Ĉapitro V
15. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Jeremia 36:32
16. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, § 39
17. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 26
18. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Historio de la jaro
19. Jakob Grimm, Wilhelm Grimm, trad. Kazimierz Bein: Elektitaj Fabeloj de Fratoj Grimm, Tablo , la orazeno kaj bastono el sako
20. Jakob Grimm, Wilhelm Grimm, trad. Kazimierz Bein: Elektitaj Fabeloj de Fratoj Grimm, Du fratoj
21. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, Malgranda Niko kaj granda Niko
22. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Juĝistoj 3:30
23. La Nova Testamento, I. Korintanoj 15:25
24. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Genezo 1:9
25. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Sentencoj 22:27
26. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 2, ĉap. 8
27. J. Francis: La Granda Kaldrono, 1978
28. Frederiko Schiller, trad. L. L. Zamenhof: La rabistoj, Akto Dua
29. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, § 26
30. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Readmono 7:24
31. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Jesaja 29:4
32. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Ijob 41:24
33. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Daniel 3:21
34. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Paŝtistino kaj kamentubisto
35. Monato, Walter Klag: Kiam akvo trovis la ŝipon, 2009
36. Monato, Judit Felszeghy: Ne nur sporto, ankaŭ vivoformo, 2008
37. Monato, Claude Rouget: Ĉu Al Gore meritas pacpremion?, 2008
38. La Nova Testamento, Jakobo 2:3
39. Raymond Schwartz: La Stranga Butiko, Ĉastemulino
40. Monato, Eŭropo: Ĉu protekti murdistojn?
41. Monato, Lode van de Velde: Bierlando Belgio
42. Monato, G. O. Òshó-Davies: Poŝtelefono, 2012
43. Arbanaso - Vikipedio
44. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Historio de la jaro
45. La Nova Testamento, Hebreoj 2:15
46. La Nova Testamento, Jakobo 3:8
47. Monato, Lucette Échappé: Vizito al Nanto, 2013
48. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Lasta sonĝo de maljuna kverko
49. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, La virineto de maro
50. La Nova Testamento, Romanoj 10:3
51. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 1, Ĉapitro XIX
52. Monato, Last: Eŭropaj prezoj minacas, 2004
53. Stellan Engholm: Al Torento, ĉapitro IV, 1930
54. 'Abdu'l-Bahá, trad. Lidia Zamenhof: Parizaj Paroladoj, [1932]
55. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Jeremia 14:3
56. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 1, Ĉapitro XV
57. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 3, Ĉapitro IV
58. Monato, Mihail Korotkov: La origino de la homaj lingvoj, 2011
59. Monato, Ivo Durwael: La rikolto de la nova tempo, 2004
60. -: Anoncoj , Juna Alumeto, 1995-03 (4)
61. L. Wunsch-Rolshoven: [prelego] Eblaj prioritatoj de la strategio..., 2008
62. K. Kniivilä: Homoj de Putin, 2016
63. Michael Ende, trad. Wolfram Diestel: La Senĉesa Rakonto, Igramul', la Multulo
64. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Psalmaro 37:32

~iĝema: Mankas dua fontindiko.
de~ismo: Mankas dua fontindiko.
ne~iĝema: Mankas dua fontindiko.
~-: Mankas verkindiko en fonto.


ℛevo | datumprotekto | sub.xml | redakti... | traduki... | artikolversio: 1.51 2020/02/18 18:10:23